địa điểm lý tưởng

Tìm hiểu về lịch sử tỉnh Quảng Ninh

Quảng Ninh là một trong những trọng điểm kinh tế, một đầu tàu của vùng kinh tế trọng điểm của toàn phía Bắc nước ta. Quảng Ninh hội tụ những điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế – xã hội quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Quảng Ninh còn là một địa danh giàu tiềm năng du lịch, là một đỉnh của tam giác tăng trưởng du lịch của miền Bắc Việt Nam. Hãy cùng nhau tìm hiểu về lịch sử tỉnh Quảng Ninh từ trước đến nay nhé.

Vị trí địa lý

Quảng Ninh là một tỉnh ở địa đầu phía Đông Bắc Việt Nam, phía Tây là dãy núi và rừng trùng trùng điệp điệp. Phía đông nghiêng xuống nửa phần đầu vịnh Bắc Bộ và bờ biển khúc khuỷu với nhiều cửa sông đổ ra biển.

Vị trí của tỉnh Quảng Ninh

Quảng Ninh có toạ độ địa lý khoảng 106o26′ đến 108o31′ kinh độ đông và từ 20o40′ đến 21o40′ vĩ độ bắc. Bề ngang từ đông sang tây, nơi rộng nhất là 195km. Bề dọc từ bắc xuống nam khoảng 102km. Điểm cực bắc là dãy núi cao thuộc thôn Mỏ Toòng, xã Hoành Mô, huyện Bình Liêu. Điểm cực nam ở đảo Hạ Mai thuộc xã Ngọc Vừng, huyện Vân Đồn. Điểm cực tây là sông Vàng Chua ở xã Bình Dương và xã Nguyễn Huệ, TX Đông Triều. Điểm cực đông trên đất liền là mũi Gót ở đông bắc xã Trà Cổ, TP Móng Cái. 

Quảng Ninh có biên giới quốc gia và hải phận giáp giới nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Trên đất liền, phía bắc của tỉnh (có các huyện Bình Liêu, Hải Hà và TP Móng Cái) giáp huyện Phòng Thành và thị trấn Đông Hưng, tỉnh Quảng Tây với 132,8km đường biên giới; phía đông là vịnh Bắc Bộ; phía tây giáp các tỉnh Lạng Sơn, Bắc Giang, Hải Dương; phía nam giáp Hải Phòng. Bờ biển dài 250km. 

Lịch sử hình thành tỉnh Quảng Ninh

Thời tiền sử:

Quảng Ninh là vùng đất lịch sử lâu đời. Ở khu vực Vịnh Hạ Long đã khảo cổ được di chỉ của người tiền sử từ 3000 – 1500 năm TCN. Đặc trưng trong giai đoạn này là Văn hóa Soi Nhụ, sau đó là nền Văn hóa Hạ Long nổi tiếng. Với nhiều di chỉ khảo cổ vỏ sò dùng làm trang sức và tiền trao đổi. Xương thú và xương người Cổ đại. Khi hình thành Nhà nước đầu tiên của người Việt. Thời Hùng Vương vùng đất Quảng Ninh nay là bộ Lục Hải. Một trong 15 bộ của nhà nước Văn Lang.

Các di tích của nền văn hóa Soi Nhụ

Thời phong kiến:

Tỉnh Quảng Ninh với những cái tên được đặt trong thời phong kiến của đất nước:

  • Thời Tự chủ và nhà Ngô là Lục Châu.
  • Thời nhà Lý là Lộ Đông Hải.
  • Thời nhà Trần là Lộ Hải Đông.
  • Thời nhà Lê là Trấn An Bang.
  • Thời nhà Nguyễn là tỉnh Quảng Yên.

Quảng Ninh có nguồn tài nguyên thiên nhiên than đá trữ lượng lớn. Năm 1839 tổng đốc Hải Yên (Hải dương, Quảng Yên) là Tôn Thất Bật đã dâng sớ xin triều đình cho nhân dân khai thác than trên núi Yên Lĩnh, nay thuộc xã Yên Thọ, huyện Đông Triều, Quảng Ninh bởi ông thấy nhân dân ở đây bị mất mùa đói kém, cuộc sống khó khăn.

Tỉnh Quảng Ninh có những di tích thời phong kiến như:

  • Bãi cọc Bạch Đằng, thuộc thị xã Quảng Yên, tiếp giáp với thành phố Hải Phòng.
  • Thương cảng Vân Đồn. Với trận hải chiến rạng danh sử Việt chống quân Nguyên Mông của tướng Trần Khánh Dư. Nay thuộc khu vực đảo Quan Lạn và Minh Châu, huyện Vân Đồn.
  • Khu quần thể lăng các vua Trần. Nơi đây là vùng đất của tổ tiên vương triều Trần trước khi di cư xuống vùng Thái Bình, Thiên Trường. Nay thuộc xã An Sinh, thị xã Đông Triều.
  • Núi Yên Tử, nơi phát tích của Thiền phái Trúc Lâm. Nay là Quần thể di tích danh thắng Yên Tử thuộc 2 tỉnh Bắc Giang và Quảng Ninh.

    Bãi cọc Bạch Đằng ở Quảng Ninh

Thời Pháp thuộc:

Năm 1887, theo Công ước Pháp – Thanh 1887 thì Pháp nhường cho nhà Thanh phần đất gồm hơn 7 xã thuộc Bát Tràng và hai xã của tổng Kiến Duyên. Vùng Bạch Long – Trường Bình đúng ra phải được trả về Quảng Ninh khi hủy bỏ Hiệp ước của Pháp với các nước khác. Tuy nhiên điều này không thể thực hiện.

Sau khi chiếm Bắc Kỳ, năm 1899 thực dân Pháp tách một phần của tỉnh Quảng Yên để lập tỉnh Hải Ninh. Thực dân Pháp tăng cường khai thác tại các khu Hồng Quảng, Mạo Khê, Vàng Danh, Cẩm Phả, Hà Tu. Người Pháp độc quyền khai thác và tiêu thụ than đá, ra sức vơ vét tài nguyên và bóc lột nhân công thuộc địa. Cùng với công nghiệp than, Quảng Ninh là một trong những nơi giai cấp công nhân Việt Nam hình thành sớm nhất.

Quảng Ninh là địa bàn khai thác khoáng sản của thực dân Pháp

Cuộc Tổng bãi công của hơn 30,000 Thợ Mỏ Ngày 12 tháng 11 năm 1936 đòi tăng lương giảm giờ làm giành thắng lợi vẻ vang đã trở thành một trong những sự kiện lịch sử tiêu biểu nhất của phong trào cách mạng Việt Nam trong thời kỳ đấu tranh đòi quyền dân sinh dân chủ và độc lập dân tộc. 

Sau năm 1945:

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 Việt Nam giành độc lập, bước sang giai đoạn dân chủ hiện đại. Ngày 30 tháng 10 năm 1963 với nền tảng là khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh, chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thành lập một tỉnh với tên gọi là tỉnh Quảng Ninh ngày nay. Từ ngày 01/01/1946, tỉnh Quảng Ninh đi vào hoạt động chính thức; đánh dấu mốc rất quan trọng, để giai cấp công nhân và nhân dân các dân tộc Quảng Ninh bước vào thời kỳ các mạng mới.

Quảng Ninh sau năm 1945

Trên đây là bài viết về lịch sử của tỉnh Quảng Ninh, hy vọng bài viết sẽ cung cấp một số thông tin dành cho bạn khi bạn muốn tìm hiểu về quá khứ và lịch sử của vùng đất nổi tiếng về du lịch của Việt Nam. Chúc bạn có một ngày vui vẻ và an lành.